🌟 1. Dụng cụ cần có khi soi đá
-
Kính loupe 10x tiêu chuẩn gemologist
-
Nguồn sáng trắng mạnh
Lưu ý: Không dùng đèn vàng – ánh sáng yếu → làm sai màu & khó thấy bao thể.
💎 2. Cách soi đá tự nhiên (chuẩn để so sánh)
Khi soi đá tự nhiên, thường thấy:
✔ Có bao thể thật (tự nhiên)
-
Kim (rutile)
-
Vân sương
-
Tinh thể nhỏ
-
Vết nứt tự nhiên
-
“Chân kim” trong ruby/sapphire
✔ Màu sắc không quá đều
✔ Độ trong vừa phải, không “hoàn hảo bất thường”
✔ Ánh sáng sâu – có chiều sâu
👉 Những dấu hiệu này giúp bạn so sánh và nhận ra đá xử lý hoặc giả dễ hơn.
🔥 3. Cách soi phát hiện Ruby điền thủy tinh (LOẠI XỬ LÝ NẶNG NHẤT)
Ruby điền thủy tinh = đá bị xử lý nặng nhất trên thị trường VN.
Khi soi kính, sẽ thấy:
❌ 1. Bọt khí tròn bên trong
(Bọt khí = dấu hiệu 100% của thủy tinh)
→ Ruby tự nhiên KHÔNG bao giờ có.
❌ 2. Những đường chảy → hiệu ứng “mạng nhện”
Do thủy tinh chảy vào các khe nứt.
❌ 3. Vết nứt bị lấp bằng lớp thủy tinh sáng óng
Nhìn rất “giả” khi bắt sáng.
❌ 4. Màu đỏ rực nhưng độ sâu màu kém
Đỏ kiểu “phát sáng bề mặt”, không có chiều sâu.
👉 Nếu thấy bọt khí → chắc chắn 100% là ruby điền thủy tinh.

🔵 4. Cách soi phát hiện Sapphire nhuộm / xử lý màu




Type I – Homogeneous (Đồng nhất)
👉 Màu phân bố đều, không có zoning rõ rệt.
Các màu trong hình: Dark-blue, Blue, Light-blue, Colourless.
→ Thể hiện sapphire có môi trường kết tinh ổn định, thường gặp ở Madagascar, Sri Lanka.
Type II – Hourglass (Hình đồng hồ cát)
📌 Đặc trưng:
-
Một vùng màu đậm ở tâm, tỏa ra 6 hướng.
-
Tạo hình đồng hồ cát khi cắt qua mặt c.
👉 Rất phổ biến trong sapphire basaltic (Úc, Thái Lan, Cambodia).
Type III – Coloured core (Nhân màu đậm ở lõi)
👉 Lõi sẫm màu, viền ngoài nhạt hơn.
Thường gặp trong sapphire từ mỏ basalt hoặc khu vực có gradient nhiệt rõ rệt.
Type IV – Coloured layer perpendicular to z-axis (1 layer)
👉 Một lớp màu nằm vuông góc với trục C (z-axis)
→ Zoning dạng “đai màu đơn”.
Dấu hiệu này quan trọng khi |
-
Định hướng cắt
-
Kiểm tra nguồn gốc
-
Phân biệt sapphire tự nhiên vs synthetic (tự nhiên thường phức tạp hơn)
Type V – Coloured layer perpendicular to z-axis (2 layers)
👉 Tương tự type IV nhưng có 2 đai màu rõ rệt.
→ Chứng tỏ quá trình kết tinh gián đoạn 2 lần.
Type VI – Coloured zoning (đa lớp phức tạp)
📌 Có nhiều đường zoning đậm nhạt khác nhau:
-
Không đều
-
Uốn cong
-
Phân nhánh
→ Loại này thường gặp ở sapphire tự nhiên từ Sri Lanka & Madagascar.
Type VII – Irregular (Bất định hình)
👉 Zoning loạn, không theo quy luật:
-
Màu loang lổ
-
Các vệt đậm nhạt không theo trục
-
Có thể do tái kết tinh hoặc biến chất
→ Loại zoning này khó dự đoán, thường thấy ở sapphire dạng biến chất (metamorphic sapphire).

Ở hình trên giải thích
1) Vùng trái – hiệu ứng “rainbow” / cầu vồng
-
Những điểm sáng óng ánh đủ màu iridescence.
-
Thường xuất hiện khi:
-
Bao thể rutile bị nhiệt độ cao làm tan chảy một phần, tạo màng mỏng – gây nhiễu xạ ánh sáng.
-
Có thể kèm theo các kênh nứt li ti sau khi nung.
-
👉 Đây là dấu hiệu mạnh của sapphire heat-treated, đặc biệt là nung nặng (high-temperature heat treatment).
✔ 2) Vùng phải – các đường rutile bị đứt / co rút
-
Bạn thấy các đường đen ngoằn ngoèo → rutile silk.
-
Nhưng thay vì thẳng mềm mại như sapphire tự nhiên chưa xử lý, ở đây:
-
Đứt đoạn
-
Nhăn lại
-
Bị kéo giãn
-
Có “đốm đen” li ti quanh vùng rutile → dấu hiệu tái kết tinh sau nung.
-
👉 Đây là signature của silk bị phá hủy bởi nhiệt.
❌1. Màu xanh quá đều
Nhìn như phủ sơn → không có vùng nhạt–đậm tự nhiên.
❌ 2. Màu tập trung trên bề mặt (Diffusion)
Khi soi rìa đá → sẽ thấy lớp màu mỏng bám bên ngoài.
❌ 3. Vết nứt bên trong có màu
Dấu hiệu nhuộm: vết nứt bị “nhuộm xanh”.
❌ 4. Không thấy bao thể tự nhiên
Quá trong, quá đẹp bất thường → nghi ngờ 10/10.
👉 Sapphire nhuộm thường xuất hiện ở nhẫn giá 200k – 500k ngoài chợ.
🟢 5. Cách soi phát hiện Emerald tẩm dầu
Emerald gần như luôn có vết nứt – nên người ta tẩm dầu để che.
Dấu hiệu khi soi kính:
❌ 1. Vết nứt có ánh dầu (nhờn – sáng bất thường)
Nhìn như có “dòng chảy sáp”.
❌ 2. Tạp chất bị phủ mờ
Dầu lấp lên bao thể khiến các vết trắng trở nên mềm – nhòe.
❌ 3. Hiệu ứng cầu vồng ở vết nứt
Do khúc xạ dầu.
👉 Emerald tẩm dầu nhẹ THẬT RA được chấp nhận.
Nhưng tẩm dầu nặng → giảm giá trị mạnh.
🟣 6. Cách soi phát hiện Tourmaline / Spinel xử lý
Tourmaline nhuộm:
-
Màu quá đều
-
Vết nứt bị nhuộm theo
-
Màu “dính” lên bao thể
Spinel xử lý:
Spinel thường không xử lý nhiều, nhưng loại rẻ bị:
-
Nhuộm
-
Phủ màu dưới đáy
Dấu hiệu:
-
Màu chỉ đậm ở culet (đáy)
-
Khi nghiêng đá → màu “biến mất” ở rìa
🟡 7. Soi kính để phân biệt đá tổng hợp (lab-grown)
Đá tổng hợp (synthetic) không phải đá giả, nhưng không phải tự nhiên.
Dấu hiệu khi soi kính:
❌ 1. Đường cong tăng trưởng (Curved Striae)
Rất rõ trong ruby & sapphire tổng hợp.
❌ 2. Không có bao thể tự nhiên
Quá sạch – quá hoàn hảo.
❌ 3. Bọt khí nhỏ hình thon dài
Không giống bọt khí trong thủy tinh.
❌ 4. Màu quá đều
Không có vùng đậm/nhạt như đá tự nhiên.
🔍 8. Dấu hiệu đá TỰ NHIÊN khi soi kính
Đá tự nhiên sẽ có:
✔ Bao thể thật:
-
Rutile (tơ)
-
Tinh thể khoáng
-
Vân sương
-
Bao thể ba pha (trong emerald)
✔ Màu có chiều sâu
✔ Không quá hoàn hảo
✔ Không có bọt khí tròn
👉 Những dấu hiệu này giúp khách yên tâm khi mua đá tại LNJ.
🏆 9. KẾT LUẬN
Nếu bạn soi kính và thấy:
-
Bọt khí → đá giả / đá điền thủy tinh
-
Màu phủ bề mặt → sapphire nhuộm
-
Dầu loang → emerald tẩm dầu
-
Đường cong → đá tổng hợp
-
Bao thể tự nhiên → đá tự nhiên thật
👉 Kinh nghiệm soi kính = chìa khóa để tránh mua đá xử lý nặng.
Tại LNJ, tất cả sản phẩm đều:
-
Được soi kính tại chỗ
-
Kiểm định GIA – GRS – VGC – PNJ Lab
-
Minh bạch xử lý
-
Cam kết không bán ruby điền thủy tinh – sapphire nhuộm

















