CÁCH SOI KÍNH ĐỂ PHÁT HIỆN ĐÁ XỬ LÝ

🌟 1. Dụng cụ cần có khi soi đá

Bạn chỉ cần 2 thứ:
  • Kính loupe 10x tiêu chuẩn gemologist

  • Nguồn sáng trắng mạnh

Lưu ý: Không dùng đèn vàng – ánh sáng yếu → làm sai màu & khó thấy bao thể.


💎 2. Cách soi đá tự nhiên (chuẩn để so sánh)

Ảnh trái: Emerald trên đá gốc với Pyrite → profile kinh điển của Emerald Colombia Ảnh phải: Bao thể Pyrite nằm trong tinh thể Emerald → dấu hiệu xác nhận emerald tự nhiên, không phải tổng hợp

Khi soi đá tự nhiên, thường thấy:

✔ Có bao thể thật (tự nhiên)

  • Kim (rutile)

  • Vân sương

  • Tinh thể nhỏ

  • Vết nứt tự nhiên

  • “Chân kim” trong ruby/sapphire

✔ Màu sắc không quá đều

✔ Độ trong vừa phải, không “hoàn hảo bất thường”

✔ Ánh sáng sâu – có chiều sâu

👉 Những dấu hiệu này giúp bạn so sánh và nhận ra đá xử lý hoặc giả dễ hơn.


🔥 3. Cách soi phát hiện Ruby điền thủy tinh (LOẠI XỬ LÝ NẶNG NHẤT)

Đây là hình vi mô của Ruby (Corundum đỏ) có bao thể dạng “silk”, khe nứt lành tự nhiên và nhiều hiệu ứng do xử lý nhiệt cao (heat-treated)

✔ 1) Các “sợi xanh – tím” chạy dài bên trong

Đây là dạng rutile needles (tơ rutil) nhưng:

  • Bị kéo giãn, nhăn, tan chảy một phần, không còn dạng thẳng đẹp.

  • Một số sợi bị đứt đoạn và “chảy” theo đường nứt.

👉 Đây là tín hiệu mạnh của Ruby nung mạnh (high-temperature heat treatment).
Nếu chưa nung, rutile silk sẽ đều và sắc nét hơn.


✔ 2) Vết nứt lành – healed fissures

Bạn sẽ thấy nhiều khu vực như:

  • Các đường nứt dài, uốn cong

  • Bên trong có “fingerprint inclusion” (vân dấu vân tay)

  • Không có sự lấp đầy bằng thủy tinh (glass-like)

Đây là dấu hiệu ruby tự nhiên vì fingerprint healing là thứ:

  • synthetic ruby không có,

  • glass-filled ruby có thủy tinh lấp đầy, nhìn khác hoàn toàn.


✔ 3) Các chấm, đốm tròn – partially melted mineral inclusions

Các đốm tròn trắng/đậm là khoáng chất (spinels, rutile, ilmenite…) nhưng:

  • Hình tròn → đã tái chảy do nhiệt

  • Một số viền hơi “cầu vồng” → hiệu ứng discoid fracture

👉 Lại là dấu hiệu ruby đã xử lý nhiệt mạnh.


✔ 4) Màu phát sáng “hồng rực” bất thường ở rìa

Đây là hiện tượng fluorescence mạnh khi soi đèn, rất thường gặp ở Ruby tự nhiên từ Myanmar (Burma), Mozambique hoặc Madagascar.

Viên Thai Ruby là viên sử lý thủy tinh chì , viên kia là thiên nhiên

Ruby điền thủy tinh = đá bị xử lý nặng nhất trên thị trường VN.

Khi soi kính, sẽ thấy:

❌ 1. Bọt khí tròn bên trong

(Bọt khí = dấu hiệu 100% của thủy tinh)
→ Ruby tự nhiên KHÔNG bao giờ có.

❌ 2. Những đường chảy → hiệu ứng “mạng nhện”

Do thủy tinh chảy vào các khe nứt.

❌ 3. Vết nứt bị lấp bằng lớp thủy tinh sáng óng

Nhìn rất “giả” khi bắt sáng.

❌ 4. Màu đỏ rực nhưng độ sâu màu kém

Đỏ kiểu “phát sáng bề mặt”, không có chiều sâu.

👉 Nếu thấy bọt khí → chắc chắn 100% là ruby điền thủy tinh.

Silk tan chảy + bọt khí nhỏ + bao thể khoáng dạng hạt → dấu hiệu nhiệt

🔵 4. Cách soi phát hiện Sapphire nhuộm / xử lý màu

Nếu bạn Thấy Viên Sapphire sao như vậy thì chắc chắn 100% là hàng nhuộm màu sao bắn
Màu len vào các vết nứt
Soi đèn ở phía sau để thấy viền màu
Bảng phân loại kiểu phân bố màu (color zoning types) trong Sapphire thô

Type I – Homogeneous (Đồng nhất)

👉 Màu phân bố đều, không có zoning rõ rệt.
Các màu trong hình: Dark-blue, Blue, Light-blue, Colourless.

→ Thể hiện sapphire có môi trường kết tinh ổn định, thường gặp ở Madagascar, Sri Lanka.

Type II – Hourglass (Hình đồng hồ cát)

📌 Đặc trưng:

  • Một vùng màu đậm ở tâm, tỏa ra 6 hướng.

  • Tạo hình đồng hồ cát khi cắt qua mặt c.

👉 Rất phổ biến trong sapphire basaltic (Úc, Thái Lan, Cambodia).

Type III – Coloured core (Nhân màu đậm ở lõi)

👉 Lõi sẫm màu, viền ngoài nhạt hơn.
Thường gặp trong sapphire từ mỏ basalt hoặc khu vực có gradient nhiệt rõ rệt.

Type IV – Coloured layer perpendicular to z-axis (1 layer)

👉 Một lớp màu nằm vuông góc với trục C (z-axis)
→ Zoning dạng “đai màu đơn”.

Dấu hiệu này quan trọng khi |

  • Định hướng cắt

  • Kiểm tra nguồn gốc

  • Phân biệt sapphire tự nhiên vs synthetic (tự nhiên thường phức tạp hơn)

Type V – Coloured layer perpendicular to z-axis (2 layers)

👉 Tương tự type IV nhưng có 2 đai màu rõ rệt.
→ Chứng tỏ quá trình kết tinh gián đoạn 2 lần.

Type VI – Coloured zoning (đa lớp phức tạp)

📌 Có nhiều đường zoning đậm nhạt khác nhau:

  • Không đều

  • Uốn cong

  • Phân nhánh

→ Loại này thường gặp ở sapphire tự nhiên từ Sri Lanka & Madagascar.

Type VII – Irregular (Bất định hình)

👉 Zoning loạn, không theo quy luật:

  • Màu loang lổ

  • Các vệt đậm nhạt không theo trục

  • Có thể do tái kết tinh hoặc biến chất

→ Loại zoning này khó dự đoán, thường thấy ở sapphire dạng biến chất (metamorphic sapphire).

Dấu hiệu kinh điển của Sapphire đã qua xử lý nhiệt độ cao (heat-treated) có silk rutile bị tan chảy

Ở hình trên giải thích

1) Vùng trái – hiệu ứng “rainbow” / cầu vồng

  • Những điểm sáng óng ánh đủ màu iridescence.

  • Thường xuất hiện khi:

    • Bao thể rutile bị nhiệt độ cao làm tan chảy một phần, tạo màng mỏng – gây nhiễu xạ ánh sáng.

    • Có thể kèm theo các kênh nứt li ti sau khi nung.

👉 Đây là dấu hiệu mạnh của sapphire heat-treated, đặc biệt là nung nặng (high-temperature heat treatment).


✔ 2) Vùng phải – các đường rutile bị đứt / co rút

  • Bạn thấy các đường đen ngoằn ngoèo → rutile silk.

  • Nhưng thay vì thẳng mềm mại như sapphire tự nhiên chưa xử lý, ở đây:

    • Đứt đoạn

    • Nhăn lại

    • Bị kéo giãn

    • Có “đốm đen” li ti quanh vùng rutile → dấu hiệu tái kết tinh sau nung.

👉 Đây là signature của silk bị phá hủy bởi nhiệt.

❌1. Màu xanh quá đều

Nhìn như phủ sơn → không có vùng nhạt–đậm tự nhiên.

❌ 2. Màu tập trung trên bề mặt (Diffusion)

Khi soi rìa đá → sẽ thấy lớp màu mỏng bám bên ngoài.

❌ 3. Vết nứt bên trong có màu

Dấu hiệu nhuộm: vết nứt bị “nhuộm xanh”.

❌ 4. Không thấy bao thể tự nhiên

Quá trong, quá đẹp bất thường → nghi ngờ 10/10.

👉 Sapphire nhuộm thường xuất hiện ở nhẫn giá 200k – 500k ngoài chợ.


🟢 5. Cách soi phát hiện Emerald tẩm dầu

6 LOẠI BAO THỂ TRONG Emerald

1) Bao thể dạng “mạng nứt” đen — Veils / Fingerprints

✔ Là các vết nứt lành tự nhiên (healed fissures)
✔ Có hình dạng như bản đồ hoặc rễ cây

Dấu hiệu emerald tự nhiên, đặc biệt là Colombia & Zambia.


2) Bao thể tinh thể hình đa giác — Mineral Crystals

✔ Tinh thể lẫn bên trong, thường là:

  • Pyrite

  • Calcite

  • Biotite

  • Chrome oxides

→ Emerald tự nhiên luôn có bao thể khoáng rắn.


3) Bao thể 3 pha (3-phase inclusion)Liquid + Gas + Crystal

✔ Thấy ô vuông trắng, bên trong có:

  • bong bóng khí

  • dung dịch

  • tinh thể rắn nhỏ

👉 Đây là đặc trưng TỐI QUAN TRỌNG:
Bao thể 3 pha = Emerald tự nhiên Colombia (định danh kinh điển).


4) Bao thể “đinh” – Needles / Growth Tubes

✔ Các đường thẳng dài
✔ Là ống tăng trưởng tự nhiên

→ Synthetic emerald cũng có, nhưng dạng khác (rất thẳng, đều).

Ở đây bao thể loạn và tự nhiên, không giống tổng hợp.


5) Bao thể dạng “spicules” – needles vỡ đầu

✔ Bao thể bị gãy, tạo đầu nhọn và các vệt nhỏ loang ra
✔ Là hiệu ứng tự nhiên dưới áp lực địa chất

→ Không xuất hiện ở emerald tổng hợp Flux hay Hydrothermal.


**6) Bao thể dạng “vệt bụi” – Particles / Fine scatter

✔ Các điểm sáng li ti trong nền
✔ Kèm theo các vệt sợi mảnh

→ Kết tinh hoàn toàn tự nhiên.

Emerald khi đã được tẩm dầu độ trong sẽ tăng lên màu sẽ đẹp hơn , không còn thấy những vệt trắng

Emerald gần như luôn có vết nứt – nên người ta tẩm dầu để che.

Dấu hiệu khi soi kính:

❌ 1. Vết nứt có ánh dầu (nhờn – sáng bất thường)

Nhìn như có “dòng chảy sáp”.

❌ 2. Tạp chất bị phủ mờ

Dầu lấp lên bao thể khiến các vết trắng trở nên mềm – nhòe.

❌ 3. Hiệu ứng cầu vồng ở vết nứt

Do khúc xạ dầu.

👉 Emerald tẩm dầu nhẹ THẬT RA được chấp nhận.
Nhưng tẩm dầu nặng → giảm giá trị mạnh.


🟣 6. Cách soi phát hiện Tourmaline / Spinel xử lý

Tourmaline nhuộm:

  • Màu quá đều

  • Vết nứt bị nhuộm theo

  • Màu “dính” lên bao thể

Spinel xử lý:

Spinel thường không xử lý nhiều, nhưng loại rẻ bị:

  • Nhuộm

  • Phủ màu dưới đáy

Dấu hiệu:

  • Màu chỉ đậm ở culet (đáy)

  • Khi nghiêng đá → màu “biến mất” ở rìa


🟡 7. Soi kính để phân biệt đá tổng hợp (lab-grown)

Bề Mặt có nhiều vết sọc sọc ngang , Quá trình tổng hợp đá trong phòng lab
Vệt chấm chấm li ti đều nhau cũng là đá tổng hợp

Đá tổng hợp (synthetic) không phải đá giả, nhưng không phải tự nhiên.

Dấu hiệu khi soi kính:

❌ 1. Đường cong tăng trưởng (Curved Striae)

Rất rõ trong ruby & sapphire tổng hợp.

❌ 2. Không có bao thể tự nhiên

Quá sạch – quá hoàn hảo.

❌ 3. Bọt khí nhỏ hình thon dài

Không giống bọt khí trong thủy tinh.

❌ 4. Màu quá đều

Không có vùng đậm/nhạt như đá tự nhiên.


🔍 8. Dấu hiệu đá TỰ NHIÊN khi soi kính

Đá tự nhiên sẽ có:

✔ Bao thể thật:

  • Rutile (tơ)

  • Tinh thể khoáng

  • Vân sương

  • Bao thể ba pha (trong emerald)

✔ Màu có chiều sâu

✔ Không quá hoàn hảo

✔ Không có bọt khí tròn

👉 Những dấu hiệu này giúp khách yên tâm khi mua đá tại LNJ.


🏆 9. KẾT LUẬN

Nếu bạn soi kính và thấy:

  • Bọt khí → đá giả / đá điền thủy tinh

  • Màu phủ bề mặt → sapphire nhuộm

  • Dầu loang → emerald tẩm dầu

  • Đường cong → đá tổng hợp

  • Bao thể tự nhiên → đá tự nhiên thật

👉 Kinh nghiệm soi kính = chìa khóa để tránh mua đá xử lý nặng.

Tại LNJ, tất cả sản phẩm đều:

  • Được soi kính tại chỗ

  • Kiểm định GIA – GRS – VGC – PNJ Lab

  • Minh bạch xử lý

  • Cam kết không bán ruby điền thủy tinh – sapphire nhuộm

🔮 Xem Mệnh – Chọn Đá Hợp Năng Lượng

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

⏰ Sắp lên live hôm nay

Theo dõi để nhận ưu đãi & săn đá quý giá tốt.

20:00 bắt đầu sau
--:--:--
Theo dõi